Menu

Posty

Post w Kościele rzymskokatolickim

 

Reguluje go Kodeks prawa kanonicznego w kanonach 1249 — 1253 i określa jako formę pokutną.

 

W praktyce wyróżnia się trzy główne rodzaje postów:

1.Post ścisły – obowiązuje w Kościele łacińskim (rzymskim) w Środę Popielcową oraz w Wielki Piątek. Polega na powstrzymaniu się od spożywania mięsa (z wyjątkiem ryb) i ograniczeniu posiłków. Obowiązuje wszystkich pełnoletnich do rozpoczęcia 60 roku życia. Konferencje Episkopatu i ordynariusze mają prawo przez własne zarządzenia określać szczegóły zachowania postu. W Polsce post ścisły oznacza spożycie w ciągu dnia wyłącznie jednego posiłku do syta i dwóch niepełnych. Zasady postu w Polsce określa Kodeks prawa kanonicznego:

 

„Prawem o wstrzemięźliwości są związane osoby, które ukończyły czternasty rok życia, prawem zaś o poście są związane wszystkie osoby pełnoletnie, aż do rozpoczęcia sześćdziesiątego roku życia. Duszpasterze oraz rodzice winni zatroszczyć się o to, ażeby również ci, którzy z racji młodszego wieku nie związani jeszcze prawem postu i wstrzemięźliwości, byli wprowadzeni w autentyczny duch pokuty.” (kan. 1252).

2. Wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych – obowiązująca w Polsce, polega na powstrzymaniu się od spożycia pokarmów mięsnych (z wyjątkiem ryb) w każdy piątek roku liturgicznego z wyjątkiem uroczystości czyli dni liturgicznych najwyższej rangi (np. w pierwszy piątek po Wielkanocy wstrzemięźliwość ta nie obowiązuje), dla wszystkich w wieku powyżej 14 roku życia do końca życia. Z przestrzegania wstrzemięźliwości zwolnione są osoby chore oraz te, które nie mają możliwości wyboru pokarmu (dotyczy m.in. punktów zbiorowego żywienia). Wyjątek ten nie dotyczy postu ścisłego w Środę Popielcową i Wielki Piątek. W szczególnych przypadkach, ze słusznych powodów, dyspensy od zachowania wstrzemięźliwości może udzielić proboszcz własny bądź miejsca poszczególnym wiernym, rodzinom lub grupom wiernych, nakładając wówczas formę zadośćuczynienia do wypełnienia przez wiernych, np. jałmużnę albo modlitwę w intencjach Kościoła.

3. Post Eucharystyczny – powstrzymanie się od spożycia pokarmów na godzinę przed przyjęciem Komunii Świętej. Obowiązuje wszystkich przystępujących do Komunii świętej, z wyjątkiem chorych i ich opiekunów oraz kapłanów, którzy celebrują lub koncelebrują Mszę po raz kolejny w danym dniu. Post Eucharystyczny jest nakazany o czym mówią następujące przepisy prawa kanonicznego:

 

„Przystępujący do Najświętszej Eucharystii powinien przynajmniej na godzinę przed przyjęciem Komunii świętej powstrzymać się od jakiegokolwiek pokarmu i napoju z wyjątkiem tylko wody i lekarstwa” (kan. 919 §1). „Osoby w podeszłym wieku lub złożone jakąś chorobą, jak również ci, którzy się nimi opiekują mogą przyjąć Najświętszą Eucharystię chociażby coś spożyli w ciągu godziny poprzedzającej” (kan. 919 §3).

 

Postem nazywa się również dobrowolnie podejmowane przez wiernych postanowienia odmawiania sobie określonych przyjemności, czy też pewnych rodzajów jedzenia albo ograniczania jego ilości.

 

WIELKI POST...

   to okres 40 dni, w których wspólnota Kościoła przygotowuje się do obchodów Wielkiego Tygodnia i Wielkanocy. Jest on obchodzony od IV wieku jako czas pokuty i odnowienia dla całego Kościoła, w połączeniu z praktykami postnymi. Kościół stawia nam za przykład Chrystusa na pustyni, abyśmy wraz z Nim mogli przygotować się na obchody Jego Męki i Zmartwychwstania poprzez oczyszczenie naszych serc, bardziej poważne traktowanie naszego życia chrześcijańskiego oraz praktyki pokutne. Wielki Post zaczyna się w Środę Popielcową a kończy tuż przed wieczorną Mszą św. Wieczerzy Pańskiej w Wielki Czwartek, wtedy to rozpoczyna się Święte Triduum Paschalne - obchód świąt Zmartwychwstania Pańskiego.

Środa Popielcowa rozpoczyna Wielki Post i jest szczególnym dniem postnym, w którym chrześcijanie manifestują swoje osobiste pragnienie nawrócenia do Boga. Posypanie głów popiołem stanowi zaproszenie do przeżycia Wilkiego Postu jako świadomego i intensywnego udziału w Tajemnicy Paschalnej Jezusa Chrystusa, w Jego Krzyżu i Zmartwychwstaniu, poprzez udział w Eucharystii i praktykowanie uczynków miłosierdzia. Posypanie głów popiołem wywodzi się z wczesnych form pokuty kanonicznej. Rozszeżyło się ono na wszystkich chrześcijan w X wieku. Liturgia Środy Popielcowej zachowuje elementy tej starej tradycji poprzez posypanie głów popiołem i post ścisły, czyli ilościowy (jeden posiłek do syta i dwa lekkie), i jakościowy (bezmięsny). 

Błogosławieństwo popiołu i posyanie nim głów ma miejsce podczas Mszy św., po homilii. Modlitwy odmawiane podczas posypywania głów popiołem pochodzą z Pisma Świętego: Ksiegi Rodzaju (3,19) i Ewangelii według św. Marka (1,15). Popiół pochodzi z gałązek palm, które zostały poświęcone w Niedzielę Palmową poprzedniego roku, zgodnie z tradycją sięgającą XII wieku. Modlitwa na błogosławieństwo popiołu nawiązuje do grzesznej kondycji tych, którzy zostaną nim posypani. Popiół symbolizuje słaby i przejściowy stan naszego życia ziemskiego będącego podróżą ku śmierci, fakt, że jesteśmy grzesznikami, nasze żarliwe błaganie Boga o pomoc, a także Zmartwychwstanie, ponieważ będąc śmiertelnikami jesteśmy przeznaczeni do udziału w triumfie Chrystusa.

Gorzkie Żale to popularne w Polsce nabożeństwo wielkopostne, połączone z wystawieniem Najświętszego Sakramentu i kazaniem pasyjnym. Pochodzi ono z początków XVIII w. - po raz pierwszy odprawiono je w 1707 r. Jego tekst zachował oryginalne, staropolskie brzmienie. Struktura tego nabożeństwa opiera się na strukturze dawnej Jutrzni. W roku 2007 obchodzony był jubileusz 300 lecia powstania tego nabożeństwa.

MSZA ŚWIĘTA....

Obowiązek uczestniczenia we Mszy św.:

„Wniedzielę oraz inne dni świąteczne nakazane wierni są zobowiązani uczestniczyć w 1 Mszy świetej” (Kodeks Prawa Kanonicznego 1247).

„Eucharystia niedzielna uzasadnia i potwierdza całe działanie chrześcijańskie. Dlatego wierni sa zobowiązani do uczestniczenia w Eucharystii w dni nakazane, chyba że są usprawiedliwieni dla ważnego powodu (np. Choroba, pielęgnacja niemowląt) lub tez otrzymali dyspensę od ich własnego pasterza. Ci, którzy dobrowolnie zaniedbują ten obowiązek, popełniają grzech ciężki” (Katechizm Kościoła Katolikiego 2181).

/SKUTKIEM GRZECHU CIĘŻKIEGO JEST WEJŚCIE W STAN POTĘPIENIA – WEDŁUG NAUKI KOŚCIOŁA, JEŚLI KTOŚ UMIERA W TYM STANIE, IDZIE NA WIECZNE POTĘPIENIE/

 

Świętami nakazanymi w Polsce poza niedzielami całego roku są:

- Uroczystość Świętej Bożej Rodzicielki (1 stycznia),

- Uroczystość Objawienia Pańskiego – Trzech Króli (6 stycznia),

- Uroczystość Najświetszego Ciała i Krwi Chrystusa (Boże Ciało),

- Uroczystość Wniebowzięcia Najświetszej Maryi Panny (15 sierpnia),

- Uroczystość Wszystkich Świetych (1 listopada),

- Urozystość Narodzenia Pańskiego (25 grudnia).

„...jeśli chodzi o wartość uczestnictwa we Mszy św., które stało się możliwe dzięki środkom komunikacji, ktokolwiek korzysta z takiej transmisji powinien wiedzieć, że w normalnych warunkach nie spełnia świątecznego obowiązku. Język obrazu bowiem przedstawia rzeczywistość, ale jej samej nie uobecnia” (Benedykt XVI: Sacramentum Caritatis 57)

„...osoby rozwiedzione, które zawarły ponowne związki, nadal – pomimo sytuacji – przynależą do Kościoła, który ze szczególną troską im towarzyszy w ich pragnieniu kultywowania, na tyle na ile jest to możliwe, chrześcijańskiego stylu życia poprzez uczestnictwo we Mszy św., choć bez przyjmowania Komunii św., słuchanie Słowa Bożego, adorację eucharystyczną, modlitwę, uczestnictwo w życiu wspólnotowym, szczerą rozmowę z kapłanem czy ojcem duchownym, oddawanie się czynnej miłości, dziełom pokuty, oraz zaangażowaniu w wychowanie dzieci” (Benedykt XVI: Sacramentum Caritatis 29).

Uszanowanie Najświętszego Sakramentu:

- wchodząc do kościoła klękamy i pozdrawiamy Jezusa np.:NIECHAJ BĘDZIE POCHWALONY PRZENAJŚWIĘTSZY SAKRAMENT TERAZ I NA WIEKI WIEKÓW. AMEN. Będąc w świątyni, przyjmujemy zawsze postawę klęczącą, ilekroś dokonuje się konsekracja lub udzielane jest błogosławieństwo Najświetszym Sakramentem.

- przechodząc obok świątyni możemy uczcić przez nawiedzenie kościoła, przez znak krzyża, przez wzbudzenie w sercu aktu uwielbienia, przez ukłon, mężczyźni przez zdjęcie czapki.

- kiedy widzimy kapłana udającego sie z Najświetszym Sakramentem do chorego należy przyjąć postawę klęczącą wyrażając w ten sposób uniżenie i cześć przed Bogiem, z którym kapłan udaje się do chorych.

Owoce Komunii świetej:

- daje życie wieczne (J 6,58),

- jest głębokim zjednoczeniem z Jezusem Chrystusem,

- podtrzymuje, pogłębia i odnawia życie łaski otzrymane na Chrzcie św.,

- chroni przed grzechem,

-umacnia miłość, która słabnie w życiu codziennym,

- pogłębia przyjaźń z Chrystusem i sprawia, że nie chccemy zerwać tej przyjacielskiej więzi przez grzech śmiertelny,

- odnawia, umacnia i pogłębia wczepienie ww wspólnotę Kościoła dokonane w sakramencie Chrztu św.,

- zobowiązuje do pomocy ubogim.

„Przychodźcie do Komunii, przychodźcie do Jezusa, chodźcie żyć razem z Nim, aby życ dla Niego. Szczęsliwe dusze czyste, które miały to szczęście zjednoczenia sie z naszym Panem w Komunii! Będą one jaśnieć w niebie jak piękne diamenty, ponieważ Bóg zobaczy w nich sieie samego.” (św. Jan Maria Vianney)

Intencje i stypendium:

„Zgodnie z uznanym zwyczajem Kościoła, kazdy kapłan celebrjący lub koncelebrujący Mszę św. może przyjąc ofiarę złożoną, aby odprawił Mszę św. w określonej intecji” ( Kodeks Prawa Kanonicznego 945.1)

Wintencjach Mszy św. polecamy przedewszystkim zmarłych. Ofiara Mszy św. może być pięknym darem dla naszych bliźnich ofiarowanym z okazji ich urodzin, imienin, choroby czy innych ważnych okoliczności życiowych.

„Wierni składający ofiarę, aby w ich intencji była odprawiona Msza św., przyczyniają sie do dobra Kościoła oraz uczestniczą przez tę ofiarę w jego trosce o utrzymanie szafarzy i dzieł” (Kodeks Prawa Kanonicznego 246)

 

Unikajmy mentalności wyrażającej się w pytaniu „ile kosztuje Msza św?”. Stypendium / ofiara pieniężna składana przy okazji zamawiania intencji Mszy św./  niech będzie także wyrazem naszego osobistego uczestnictwa w świętej Ofierze Chrystusa przez owoce naszej codziennej pracy i życiowego trudu.

KOLĘDA - WIZYTA DUSZPASTERSKA

Tradycja kolędowania sięga dalekiej przeszłości. Już we wczesnośredniowiecznych dokumentach kościelnych natrafiamy na ślady kolędowania w okresie świąt Bożego Narodzenia jako formę bezpośredniego kontaktu z wiernymi w bardzo rozległych wtedy obszarowo parafiach. Uzasadnienia tej praktyki doszukiwano się już dawno m.in. w zapisie Ewangelii św. Mateusza (Mt 2,2). Czytamy tam, że mędrcy oddawszy pokłon narodzonemu Jezusowi wracali inną drogą do swoich krajów.  Legenda poszerzyła ten zapis o to, że rozchodzili się, odwiedzali różne miasta i wioski i rozgłaszali wieść o Bogu narodzonym w ludzkiej postaci. Zapis u św. Łukasza mówi, iż Chrystus poleca swoim 72 uczniom, aby szli "do każdego miasta i miejscowości, dokąd sam przyjść miał" (Łk 10, 1-12). 

Mało kto wie, że do tych bożonarodzeniowych odwiedzin parafian, kapłan, przez przyjęcie urzędu posługiwania duszpasterskiego, jest zobowiązany na mocy Kodeksu Prawa Kanonicznego celem wzajemnego poznania się. Czytamy w nim: "proboszcz winien nawiedzać rodziny, uczestnicząc w troskach wiernych, zwłaszcza niepokojach i smutku oraz umacniając ich w Panu, jak również - jeśli w czymś nie domagają - roztropnie ich korygować" (kan. 529 § l KPK).

Kulminacyjnym punktem odwiedzin kałana jest błogosławieństwo dla mieszkańców.

Istnieje również tradycja umieszczania na drzwiach domu symboli: C+M+B. Co oznaczają litery: C+M+B? Św. Augustyn odczytuje w tych znakach chrześcijańską myśl: "Christus Multorum Benefactor", czyli: "Chrystus dla wielu jest dobroczyńcą". Starochrześcijańskie tłumaczenie, zbliżone do myśli św. Augustyna, jest złączone z treścią modlitw kolędowych: "Christus Mansionem Benedicat" -"Niech Chrystus błogosławi temu mieszkaniu".

Jest to również nawiązanie do wydarzeń Starego Testamentu, gdzie oznaczenie domów krwią baranka paschalnego miało chronić dom i jego mieszkańców od nieszczęścia, było także publicznym wyznaniem do jakiej wspólnoty religijnej się należy. Tak więc chrześcijanie, którzy przyjmują kapłana z wizytą duszpasterską dają świadectwo swojej przynależności do Kościoła.

 

Tematem wizyty duszpasterskiej są przede wszystkim kwestie natury religijnej. Niekiedy ta krótka i raczej symboliczna wizyta staje się okazją do podjęcia bardzo ważnej i trudnej sprawy, która wymaga poświęcenia zdecydowanie większej ilości czasu. Dlatego jeśli zachodzi taka potrzeba i ktoś potrzebuje dłuższej rozmowy, właśnie na kolędzie ma możliwość umówienia się z duszpasterzem w dogodnym dla obu stron terminie.

W czasie kolędy na stole nakrytym odświętnym obrusem powinien być ustawiony krzyż, świece, woda święcona i kropidło.

Zazwyczaj parafianie z radością oczekują na przybycie swojego duszpasterza, goszcząc go w progach swojego domu.

Niestety zdarzają się, też i pewne trudności, z jakimi spotyka się kapłan podczas kolędy.
Zamknięte drzwi, nie zawsze muszą oznaczać niechęć do kapłana ze strony parafian. Najczęstszym dziś tego powodem jest po prostu praca domowników, która uniemożliwia wspólne spotkanie.

Niejednokrotnie problemy z przyjęciem kapłana w domu mają "wierzący" stojący z boku Kościoła, "wierzący-niepraktykujący",  żyjący w związkach niesakramentalnych, których styl życia wyklucza ich z możliwości aktywnego uczestnictwa w życiu sakramentalnym Kościoła.

Warto odwiedziny kolędowe przeżywać w duchu radości bożonarodzeniowej, w duchu modlitwy, serdecznej rozmowy z duszpasterzami.

 

Niech błogosławieństwo kolędowe chroni nasz dom, nasze rodziny i umacnia nas na drodze życia chrześcijańskiego.

ADWENT...

Słowo Adwent pochodzi od łacińskiego słowa "adventus", czyli "przyjście, przybycie, nadejście". W starożytnym Rzymie słowem "adventus" nazywano oficjalny przyjazd, odwiedziny dygnitarza państwowego po objęciu urzędu czy też coroczne przybywanie bóstwa do świątyni. Dla nas chrześcijan "adventus" oznacza czas przygotowujący nas do uczczenia narodzin Jezusa w Betlejem. To również nasze przygotowanie do powtórnego przyjścia Jezusa na ziemię.
Adwent rozpoczyna nowy rok kościelny i obejmuje 4 kolejne niedziele. Rozpoczyna się między 27 listopada a 3 grudnia, kończąc się w dzień Bożego Narodzenia. W tym czsie szaty liturgiczne mają kolor fioletowy - kolor pokutny, nie śpiewamy "Chwała na wysokości Bogu". Codziennie przez okres Adwentu odprawiane są Msze św. ku czci Maryi, w czasie których pali się świeca roratnia, symbol Najświętszej Maryi Panny (słowo Roraty pochodzi od słów pieśni na wejście - "rorate coeli...").

 

Pierwsze ślady istnienia Adwentu pochodzą z Galii i Hiszpanii z IV wieku. Adwent trwał wówczas 3 tygodnie. Łączył się z postem pokarmowym i praktykami ascetycznymi. Rzym wprowadził do liturgii Adwent w VI wieku, łagodząc jego charakter pokutny i akceptując liturgiczne przygotowanie do uroczystości Bożego Narodzenia. Naszymi przewodnikami po Adwencie są: Izajasz, Jan Chrzciciel i Maryja. Wymownym symbolem Adwentu jest wieniec i świeca adwentowa. Światło wskazuje drogę, rozprasza ciemności, usuwa lęk i stwarza poczucie bezpieczeństwa i wspólnoty. Światło jest znakiem obecności Chrystusa "Światłości Świata". Światło czterech kolejnych świec adwentowych ma nas doprowadzić stopniowe do prawdziwego "Światła" wschodzącego w Boże Narodzenie. Zielone gałązki są symbolem nadziei, zwyciężającej śmierć. Wieniec adwentowy ma nam przypominać o radosnym czasie przygotowania adwentowego do zbliżających się świąt Bożego Narodzenia.

 
Adwent to również czas przygotowania świątecznych niespodzianek dla najbliższych. To czas przygotowania naszych serc na przyjście Dzieciątka Jezus.

WIECZERZA WIGILIJNA...

Wieczór wigilijny w tradycji polskiej jest najbardziej uroczystym i najbardziej wzruszajacym wieczorem roku. Punktem kulminacyjnym przezyc adwentowych w rodzinach chrzescijanskich jest wigilia Bozego Narodzenia. Posiada ona bardzo bogata liturgie domowa. Geneza tej liturgii siega pierwszych wiekow chrzescijanstwa. Obrzedy te i zwyczaje maja wiec stara tradycje. Wigilie w ogole znane byly juŻ w Starym Testamencie. Obchodzono je przed kaŻdĄ uroczystoŚcia, a nawet przed kaŻdym szabatem. ByŁo to przygotowanie do odpoczynku świątecznego. Izraelici zwali je "wieczorem".

Slowo "wigilia" pochodzi z jezyka łacinskiego i oznacza czuwanie. Taki był dawniej zwyczaj w Kościele, że poprzedniego dnia przed wiekszymi uroczystosciami obowiazywał post i wierni przez całą noc oczekiwali na tę uroczystość, modląc się wspolnie.

W Polsce wigilia weszla na stale do tradycji dopiero w XVIII wieku. Glówną jej cześcią jest uroczysta wieczerza, zlożona z postnych potraw. Wieczerza ta ma charakter ścisle rodzinny. Zaprasza się czasami na nią, oprócz krewnych, osoby mieszkające samotnie.

Znany i powszechny jest obecnie w Polsce zwyczaj pozostawiania wolnego miejsca przy stole wigilijnym. Trudno dokladnie ustalić jego geneze. Zapewne jest to zwyczaj pózniejszy, gdyż nie wspomina o nim żaden z historyków obyczajów polskich. Miejsce to przeznaczone bywa przede wszystkim dla przygodnego goącia. Zbigniew Kossak pisze, że "ktokolwiek zajdzie w dom polski w świety wieczór wigilijny, zajmie to miejsce i bedzie przyjety jak brat".
Pozostawiajac wolne miejsce przy stole wyrażamy również pamieć o naszych bliskich, którzy nie mogą świat spędzić z nami. Miejsce to może również przywodzić nam na pamięć zmarłego członka rodziny.

W Polsce wieczerze wigilijna rozpoczynało się, gdy na niebie ukazała sie pierwsza gwiazda. Czyniono tak zapewne na pamiątkę gwiazdy betlejemskiej, która wedlug Ewangelisty, św. Mateusza, ujrzeli Mędrcy. Zwyczaj ten był i nadal jest głęboko zakorzeniony w polskiej kulturze. Jest to bardzo stary zwyczaj przestrzegany w rodzinach katolickich.

Wieczerza wigilijna przyjęła się w Polsce w wieku XVIII, stała się powszechna tradycja w wieku XX. Nabrała cech czegoś świętego, sakralnego, czego się nigdzie nie spotyka. Oto najpierw gospodynie urzadzają generalne sprzatanie, mycie, czyszczenie. Po czterech rogach głownej sali umieszczalo się na wsi i po dworach cztery snopy zboż: snop pszenicy, żyta, jęczmienia i owsa, aby Boże Dziecię w Nowym Roku nie skąpilo koniecznego pokarmu dla czlowieka i bydła. Stól był przykryty białym obrusem, przypominajacym ołtarz i pieluszki Pana, a pod nim dawało się siano dla przypomnienia sianka, na którym spoczywało Boże Dziecię. Zwyczajem było rownież, że cały dzień obowiązywał post ścisły. Także w czasie wigilii dawano tylko potrawy postne, w liczbie nieparzystnej, ale tak rożnorodne, by były wszystkie potrawy, jakie się zwykło dawać w ciagu roku. 

Najważniejszym i kulminacyjnym momentem wieczerzy wigilijnej w Polsce jest zwyczaj łamania sie oplatkiem. Czynność ta następuje po przeczytaniu Ewangelii o Narodzeniu Panskim i zlożeniu życzen. Tradycja ta pochodzi od prastarego zwyczaju tzw. eulogiów, jaki zachował się z pierwszych wieków chrześcijanstwa. Wieczerza wigilijna nawiązuje do uczt pierwszych chrześcijan, organizowanych na pamiatkę Ostatniej Wieczerzy. Zwyczaj ten oznacza również wzajemne poświęcenie się jednych dla drugich i uczy, że należy podzielić się nawet ostatnim kawałkiem chleba. Składamy sobie życzenia pomyślności i wybaczamy urazy.

Wedlug tradycji, ilosc potraw wigilijnych powina byc nieparzysta. Aleksander Bruckner w slowniku etymologicznym jezyka polskiego podaje, ze wieczerza chlopska skladala sie z pieciu lub siedmiu potraw, szlachecka z dziewieciu, a u arystokracji z jedenastu. Wyjasnienia tego wymogu byly rózne: 7 - jako siedem dni tygodnia, 9 - na czesc dziewieciu chórów anielskich itp. Dopuszczalna byla ilosc 12 potraw - na czesc dwunastu apostolów.Nieparzysta ilosc potraw miala zapewnic urodzaj lub dobra prace w przyszlym roku. Potrawy powinny zawierac wszystkie plody rolne, aby obrodzily w nastepnym roku. Wskazane tez bylo skosztowac wszystkich potraw, zeby nie zabraklo którejs podczas nastepnej wieczerzy wigilijnej.

 

Wieczerza wigilijna jest posilkiem postnym, ale nasi przodkowie potrafili uczynić z tego ograniczenia prawdziwą ucztę dla podniebienia, tak, że polski post słynął szeroko na całym świecie. W zamożnych domach szlacheckich i mieszczańskich Wigilia składała się z dwunastu dań - tylu ilu bylo apostołow. Dominowały dania rybne przyrządzane na różne sposoby, a zwłaszcza nie mogło zabraknąć słynnego karpia lub szczupaka w szarym sosie. Niekiedy dań rybnych było tyle, że tradycyjna liczba dwunastu potraw okazywała się niewystarczająca. Ale i na to była rada - wszystkie potrawy z ryb uważano za jedno danie! Wigilie otwierała jedna z tradycyjnych zup wigilijnych - najczęściej barszcz czerwony z uszkami, zupa grzybowa lub rzadziej - migdałowa. Oprócz dań rybnych podawano staropolski groch z kapustą, potrawy z grzybów suszonych, kompoty z suszonych owoców a także łamańce z makiem lub pochodząca ze wschodnich rejonów Polski słynna kutia oraz ciasta a zwlaszcza świateczny makowiec.

Dawniej po Wieczerzy, oprócz spiewania kolęd, w wielu cześciach Polski praktykowano różne zwyczaje. I tak, na Warmii i Mazurach, kiedy jeszcze biesiadnicy siedzieli przy stole, spod obrusa ciagnieto slomki. Jeśli wyciągnieto słomke prostą, to osobę, która ją wyciągneła, czekało życie proste, bez niebezpieczeństw. Jeśli slomka była pokrzywiona, to dana osobę czekało w przyszłym roku życie kręte.
Na Mazowszu, resztki jedzenia dawano zwierzętom. Wierzono bowiem, że o północy, przynajmniej niektóre z nich, przemówią ludzkim głosem. Dotyczyło to zwłaszcza bydła, bo ono było obecne przy narodzinach Dzieciatka i w nagrodę otrzymało dar mówienia ludzkim głosem w noc wigilijną. Na Podlasiu resztki wieczerzy ustawiano kolo pieca, a przed nim ławe posypaną piaskiem lub popiołem. Pokarmy te były przeznaczone dla zmarłych przodków. Rano, po śladach na piasku, odgadywano kto przyszedł w nocy i czy w ogóle przyszedł.

W wielu rejonach Polski w ten wieczór wyruszali kolednicy. Obowiazkowo musiały być minimum trzy postacie: bocian, koza i niedzwiedź. Bocian symbolizował nowy rok i nowe życie, koza - plodność, a niedzwiedź - wrogie siły przyrody, które należało obłaskawić. 

Wyszukiwanie

Dzisiaj jest

sobota,
16 grudnia 2017

(350. dzień roku)

Liturgia słowa

Czytania:

  • Ewangelia:

BIULETYN PARAFIALNY

Licznik

Liczba wyświetleń:
1501832

nowy